boekbespreking
Adjiedj Bakas, Microtrends Nederland, Scriptum, 245 pagina’s, € 19,95
ISBN 978 90 5594 640 2
waardering: twee sterren (van vijf)
verschenen in De Volkskrant, 13 maart 2009
copyright Carien Overdijk
Het moet raar lopen wil Adjiedj Bakas nooit het woordenboek halen. Nederlands vrolijkste toekomstvoorspeller en woordmunter verzon bijvoorbeeld recessieseks (overspel door werkstress), hutspotgodsdienst (privémix van bijvoorbeeld Boeddha, bijbel en new age), parttime living (tweede-huisbezit) en ‘verplicht heterogeen ophokken’ (spreiding van allochtonen over stadsbuurten).
Het blikveld van de mediagenieke veelschrijver reikt trouwens verder dan deze greep. Net zo makkelijk neemt Bakas de klimaatkwestie, de wereldeconomie en de olieschaarste op de korrel. Sinds 2004 publiceerde de futuroloog al zeven titels, met Microtrends Nederland als nieuwste.
Hoeveel nieuws bespeurt Bakas ditmaal onder de zon? Dat valt tegen. Zijn invalshoek, korte-termijn-trends binnen Nederland, blijkt vooral een mal om oud werk te herkauwen. Elementen uit zijn Megatrends, De toekomst van God, Leven zonder olie en The Future of Finance zijn hier ietsje anders gepresenteerd, opgefrist met nieuwe plaatjes uit de fotobeeldbank. Samen met vijftien ellenlange ‘gastcolumns’, waarin de gasten hun boekje mogen promoten (Astrid Joosten, Marjet van Zuijlen), ongeredigeerd vakjargon uitbraken (een bankier) of open deuren intrappen (Frits Wester), levert dat nog een dikke pil op.
Microtrends is een grabbelton. Bakas’ neus voor rariteiten staat garant voor entertainment (‘Parijs reserveert corridors voor vliegende skelters’, ‘In Dubai gaan ze een flat bouwen die al draaiend windenergie opwekt’) en private anekdotiek (een kennis van Bakas werd zomaar gedupeerd als woningverhuurder). Wel moet je nogal wat kromtaal voor lief nemen.
Soms klopt er iets. Trefzeker beschrijft de ziener bijvoorbeeld de maatschappelijke vertrutting, het gekoketteer met ecoproducten en de mismatch tussen onze verlengde levensduur en een levenslang huwelijk. Maar vaak spreekt hij zichzelf tegen. Of hij schiet mis, bijvoorbeeld met de aanname dat het privé-onderwijs slechts 2800 leerlingen telt. Of dat gepensioneerden zich vervelen (en dus beter kunnen werken), of dat marrying down een trend is.
De cijfers over privéscholen, gepensioneerden en partnerkeuze geven hem ongelijk, maar aan cijfers doet Bakas nauwelijks. Net zo min als aan bronvermelding. Er is wel een pagina ‘bronnen’. Met, inderdaad, niets dan vijf oude Bakastitels.